HAMAM BÖCEKLERİ
Biyolojisi:
Hamamböcekleri Blattoptera takımının üyeleridir. Genellikle iki çift kanatları
vardır. İnsanların bulunduğu ortamlardaki tür sayısı 16 kadardır. Ülkemiz
için en önemli üç hamamböceği türü;
- Alman
Hamamböceği (Blattella Germanica)
- Amerikan
Hamamböceği (Periplaneta Americana)
- Doğu
Hamamböceği (Blatta Orientalis)
Hamamböcekleri,
yumurta, nimf ve ergin evresi ile yarı başkalaşım gösteren böceklerdir.
Yumurta Evresi:
Yumurtalar, dişi hamamböceği tarafından üretilen yumurta kapsüllerine konur.
Dişi belirli aralıklarla 4-8 kapsül üretir. 6-12
mm. uzunluğunda kalın çeperli dayanıklı kapsüllerin her biri, 16-40 yumurta
ihtiva eder ve çatlak, oyuk gibi ortamlara bırakılır. Ancak Alman hamamböcekleri
yumurtalar açılana kadar kapsüllerini abdomen ucunda taşırlar.
B. germanica
L. Kapsül oluşumu B. orientalis L.’ de Kapsül oluşumu
Nimf Evresi:
Tüm türlerin nimfleri görünüşte ergin böceklere benzemekle birlikte gelişmemiş
kanatları ile daha küçüktürler. Olgunluğa erişmeden önce, sıcaklık ve gıda
kaynağına bağlı olarak 3 ay ile 2 yıl arasında değişen bir süreçte, 7-10 deri
değişimi gösterirler.
Ergin Dönemi:
Ergin böcekler, yumurtadan çıktıktan 3-12 ay sonra ortaya çıkar. Ergin böcekler
ortalama 4-8 ay yaşarlar.
Kalorifer böceği,
erginden ergine olan döngüsünü (Ergin dişi: 10 gün, nimf:49 gün ergin dişi
yumurta: 21 gün) ortalama 80 günde tamamlar.
Hamamböceklerinin
davranışları
Hamamböcekleri,
kaloriferli konutlarda, fırınlarda, lokanta ve gıda ürünlerinin üretim veya
depolanması ile ilgili alanlarda yaygındır. Populasyonlar halinde yaşarlar
ve geceleri dolaşırlar. Günü sıcak, karanlık ve menli yarık ve çatlaklarda
saklanarak geçirirler.
1. Kalorifer
Böceği- Almam Hamamböceği (Blattella Germanica)
Her türlü gıda
maddesini yemekle birlikte mayalı yiyecekleri tercih ederler. Su olması halinde
ergin böcekler yaklaşık bir ay yiyecek olmadan yaşayabilirler. Dişiler ve
erkekler kanatlıdır, genellikle uçamazlar. Bir yerden bir yere ambalajlanmış
gıda maddesi, şişe kutuları gibi malzemelerle taşınırlar.
Blattella
germanica L.
2. Amerikan
Hamamböceği (Periplaneta Americana)
Bu üç türün en
büyüğüdür. Ergin böcekler ve nimfler, küvet, çamaşır sepeti ve lağım gibi
karanlık ve rutubetli alanlarda görülebilirler. Genellikle çürümekte olan
organik maddeler ile beslenirler. Ergin böcekler su olmadan yalnızca bir ay
yaşayabilirler. İyi gelişmiş kanatlarını kullanarak uçabilirler.
Periplanata
americana L.
3. Doğu Hamamböceği
(Blatta Orientalis)
Nimf ve erginleri
iç ve dış mekanlarda, çürümekte olan organik maddelerin bulunduğu yerlerde,
ayrıca kanalizasyon ve lağım sistemlerinde bulunur. Su varsa, yiyecek olmadan
bir ay kadar yaşayabilirler. Erkeğin kanatları karnının yaklaşık ¾’ünü kaplarken
dişinin küçük kanatları vardır. Lağım ve drenaj gibi nemli alanları severler.
Blatta orientalis
L.
Zararları
Hamamböcekleri,
pek çok patojen bakterilerin taşıyıcılarıdır. Bunların başında besin zehirlenmesine
neden olan Salmonella gelmektedir. Her şeyi yiyen böceklerdir. Özellikle mayalı
maddeler olmak üzere kumaş giysiler, kıl, deri, kağıt, duvar kağıtları ve
insan tüketimine yönelik gıdalar besinlerini oluşturur.
Kimyasal Savaşım
Hamamböceklerini
kontrol altında tutmak oldukça zordur. Sadece ve sürekli insektisit kullanılarak
hamamböceklerinin yok edilebileceğini düşünmek oldukça yanlıştır. Her türlü
olumsuz koşula (sıcaklık dışında) uyum sağlayabilen bu böcekler insektisitlere
de çok kısa bir sürede direnç mekanizmalarını geliştirebilmektedirler.
Kültürel
Savaşım
Hamamböceklerinin;
