KARASİNEKLER
Diptera ordosu, Muscidae Familyasında
yer alan böceklerdir. Halk sağlığındaki en önemli cinsi Musca domastica olup,
Karasinek (Ev sineği) diye adlandırılırlar. Karasinekler insan topluluklarının
bir parçası olarak dünyanın tümüne yayılmıştır.
Musca domestica, karasinek temelde
2 iğneli sokucu-emici olarak adlandırılan ağız tipine sahip olmasına karşın
ağız iki iğneciğini de kaybederek tamamen iğnesiz hale gelmiştir. Dolayısı
ile delme işlemi yapamaz, yani sokamaz.
Karasineklerde kursak geçici olarak besin deposu görevi de yapar. Besin
maddesi kursakta bir miktar çiğnenir. Kursak içeriği hortumun ucuna gelerek
küçük damlacıklar şeklinde zemine damlar. Bu damlatma işlemi hastalıkların
yayılmasının başlıca nedenidir. Böylece daha önce dışkı, atık maddeler ve
bozulmakta olan besinlerden alınan hastalık etmenleri insanlara doğrudan ya
da besinler aracılığıyla bulaştırılır. Ayrıca çok kıllı ve tüylü vücutları
da mikropların taşınması için uygun bir ortam oluşturur.
Halk sağlığında büyük önem taşıyan Musca domestica (karasinek) Tifo,
Kolera, Dizanteri gibi başlıca hastalıkların yayılmasında önemli rol oynayan
bir vektördür.
Karasineklerin Yaşam Döngüsü
Yaşamlarında
4 Dönem Bulunmaktadır.
1. Dönem : Yumurta
2. Dönem : Larva
3. Dönem : Pupa
4. Dönem : Ergin
Yumurtalarını organik atıklar üzerine bırakırlar.
12 – 24 saat içerisinde açılan yumurtalardan çıkan larvalar 6 – 7 gün içerisinde
Larva dönemini tamamlarlar. Pupa dönemine girmek için organik atıkların üst
kısmına çıkarlar. Pupa dönemi 4 – 5 gün sürer. Ergin dişiler 4. günde yumurta
bırakmaya başlarlar.
Günümüzde bilim ve teknolojinin
birbirine paralel gelişimi sayesinde, Karasineklerle; Fiziksel (Mekanik),
kimyasal, kültürel ve biyolojik savaşım yöntemleri uygulanarak mücadeleye
çalışılmaktadır.
Karasineklerin tamamen yok edilmesi mümkün değildir. Ancak kontrol altında
tutulmaları mümkündür.
Karasineklerin kontrolünde Kimyasal savaşım kullanımı en son düşünülmelidir.
Mutlaka kullanılması gerekiyorsa yerinde, zamanında ve yeterli miktarda olmalıdır.
Karasineklerle Savaşım Yöntemleri
Kültürel Savaşım
Zararlının (Karasinek) biyolojisi,
yaşam biçimi ve savaşım yollarının, özellikle temel eğitimde ve değişik iletişim
araçları ile halka tanıtımının sağlanması
Fiziksel (Mekanik) Savaşım
Zararlının (Karasinek) üreme
ve beslenme yerlerinin ortadan kaldırılmasıdır.
Karasinek kontrolü yerel yönetimlerin
en büyük sorunlarından biridir.
Bu sorun poşet uygulaması çöplerin
gece toplanması ve çöplerin gömülmesi yoluyla çözülmeye çalışılmaktadır.
Karasinekler yumurtalarını organik
atıkların (Çöp, gübre vb) içine bırakırlar.
Larvalar bu atıklar içinde gelişirler.
Organik atıkların mekanik olarak
yok edilmesi Karasineklerin kesinlikle üremesini önleyecektir.
Organik atıkların en basit yok
edilmesi üzerlerinin toprakla örtülmesidir
Kimyasal Savaşım
Karasineklerin kontrolünde kimyasal savaşım en son düşünülmelidir.
Mutlaka kullanılması gerekiyorsa yerinde zamanında ve yeterli miktarda olmalıdır.