SİVRİSİNEKLER

Sivrisinekler tam başkalaşım gösterirler. Hayat döngülerinde dört dönem bulunmaktadır.Yumurtadan çıkan larvalar üç gömlek değiştirerek dört larva evresi geçirirler. Dördüncü larva evresinden sonra pupa evresi gelir.Daha sonra pupadan dişi ya da erkek olmak üzere erginler çıkar.Yumurtaların açılması ortalama iki gün, larva evreleri beslenmeye ve sıcaklığa bağlı olarak10-18 gün, pupa evresi 4-5 gün sürer yumurtadan ergine kadar olan period en az 10 gündür.Yumurta, larva, pupa evreleri suda, ergin evresi karasal habitat da geçer.

Yumurta Evresi

Sivrisinek yumurtaları0.6-1 mm. Boyunda bir ucu sivri, diğer ucu daha küt olan iğ şeklinde yapılardır.Sivrisineklerin tek tek ya da paket olmak üzere genel olarak iki tip yumurta bırakma şekilleri vardır.Anofel cinsleri yumurtalarını tek tek, aades ve culex türleri ise kümeler şeklinde bırakırlar.Yumurta içinde embriyonun gelişip larva olark yumurtadan çıkma süresi 1-4 gündür.Bir sivrisinek dişisi bir defada türlere göre değişmekle birlikte 35-400 yumurta bırakabilir.

 Aedes albopictus yumurtaları

 Anopheles spp. yumurtaları

 

 Culex spp. yumurtaları 

Larva Evresi

Sivrisinek yumurtaları su yüzeyi ile yeterli süre temas ettikten sonra larva yumurtayı kesiciler yardımıyla keser ve dışarı çıkar.Yumurtadan çıkan bu canlıya larva denir.Gelişmelerinde 3 kez gömlek değiştirirler ve 4 evre geçirirler.Anofel larvaları su yüzeyine parelel, aedes ve culex larvaları ise dik olarak tutunurlar.Sivrisinek larvalarının gelişmesi için ideal sıcaklık 25C dir.

Pupa Evresi

Dördüncü gelişim evresine gelmiş olan larva, önceleri çok devinimli kısa süre sonra daha az devinimli olarak vücudu karın yönünde kıvrılmaya başlar.Ve ince saydam, koyu kahverengi bir çeperle sarılarak pupa evresine dönüşür.Pupanın gelişmesi ideal koşullarda 1-2 gün süredir.

Ergin ve Genel Özellikleri

Sivrisinekler ergin evresini karasal habitat da geçirirler.Bu evrede kanatlarının varlığından dolayı uçma özelliğini kazanırlar.Erginler ince yapılı, başı küçük, birleşik gözleri iri, kanatları dar uzun, bacakları ince uzun olan canlılardır.

Sivrisinek Habitatları

Her çeşit göl, gölet, bataklık, çeltik tarlaları, yağmur suları, kuyular, havuzlar, sulama kanalları, hayvan ayak izleri jit alanlarıdır.

 

Ergin sivrisinek habitatı genel anlamda , en uygun dinlenme ve üreme ile kan emebileceği yer olarak tanımlanabilir.Sivrisineklerin hemen hemen hepsi kan emmeden yumurtlayamazlar.Yalnız dişileri kan emer.Erkek erginler gerekli enerjiyi bitki özsuyundan alırlar.

Sivrisinek türlerinin dişileri sonbaharın son günlerinde ahırlara ve evlere girerek kuytu bir köşede kışlarlar.

Yaşam Süreleri

Bu süre ülkemizde genellikle 30 gündür.Erkekler genelde 1-2 hafta en çok 3 hafta yaşarlar.

VEKTÖR MÜCADELESİ

      Kültürel mücadele

      Mekanik

      Biyolojik

      Kimyasal

      Genetik

Kültürel mücadele hiçbir vektör kontrol programı uygulayıcılara yeterli bilgi verilmeden ve halk desteği sağlanmadan başarıya ulaşamaz.

MEKANİK MÜCADELE

      Vektör canlının üreme ve beslenme ortamlarının ortadan kaldırmak amacıyla yapılan çalışmalar

      Doğal üreme alanlarının kontrol altına alınması.(Bataklık, dere,göl,deniz vb.)

      Yapay üreme alanları yaratmamak.(Tarım sekt.,Ulaştırma sektörü,Konut sektörü,Toprak sanayi)

      İnsan- parazit -vektör ilişkisinin kesilmesi.

BİYOLOJİK MÜCADELE

      Mücadelenin mantığı her canlının eko sisteminde bir yada daha çok düşmanının mevcut olması

      Doğal düşmanların çoğaltılmaları ve korunmaları

      Belli bir grup canlı üzerinde etkili olmaları

      Çevreye zarar vermemeleri ve direnç oluşmaması

LARVA MÜCADELESİ

      Lineer Uygulama: lineer bir doğrultuda yapılır.Kullanılan ilaçlama makineleri ile üreme alanı tek kuşak ile kaplanarak ilaçlanır.

      Alan uygulaması: Düzensiz alanlarda uygulanır.Bir kaç ilaçlama kuşağı üst üste gelir. ( uçak )

 

KAPALI ALAN İLAÇLAMASI

Ergin Mücadelesi

      Hedef: Sivrisineklerin ilaçlanmış olan yüzeyde dinlenirken öldürücü dozda ilaca maruz kalıp ölmeleri esasına dayanır,

ALAN İLAÇLAMASI

      Belli bir hacimdeki alanın ilaçlanması

      Amaç; Dinlenen ya da uçan sivrisinekleri öldürmek.

      Uygulama yapılacak olan alanda hedef vektörün olması

      Vektöre uygun damlacık büyüklüğü

      Uygun çevre koşulları

KİMYASAL MÜCADELE

      Hedef dışı canlıları etkilemeleri

      Çevrede birikmeleri

      Direnç geliştirmeleri

      Besin zinciri

      Yüksek maliyet

      Buna rağmen kısa sürede netice alınması açısından en çok kullanılan mücadele yöntemi.